Mutfak, imalathane veya yıkama işi yapan her işletmede hattın ömrünü belirleyen tek bir ekipman var: yağ ayırıcı.
Ve en sık yaptığımız tespit şu: ayırıcı var, ama dolu. Dolu bir ayırıcı, olmayan bir ayırıcıdan farksızdır.
Nasıl çalışıyor
Yağ sudan hafiftir. Ayırıcı, atık suyu yavaşlatarak yağın yüzeyde toplanmasını, ağır katı maddenin ise tabana çökmesini sağlar. Aradaki temiz katman hatta gider.
Bu, hız gerektiren bir iş değil, zaman gerektiren bir iştir. Ayırıcının hacmi işletmenin debisine uygun değilse su içeride yeterince kalmaz ve ayırma gerçekleşmez. Bu yüzden kapasite seçimi bakım kadar önemlidir.
Dolduğunda ne oluyor
Yüzeydeki yağ katmanı kalınlaştıkça ve tabandaki çökelti yükseldikçe, suyun içeride kalabileceği hacim küçülür. Bir noktadan sonra su, ayırma gerçekleşmeden geçer.
Sonuç: yağ doğrudan hatta gider ve orada soğuyup cidara yapışır. Yani ayırıcının dolması sadece o ekipmanın sorunu değil, hattın tamamının sorunudur. Üstelik bu, aylar sonra ve genellikle en yoğun günde ortaya çıkar.
Periyot nasıl belirlenir
Genel kural olarak yağ ve çökelti katmanı toplam hacmin dörtte birini geçmeden boşaltmak gerekir. Pratikte bu, yoğun bir mutfakta ayda bir, orta ölçekli bir işletmede iki-üç ayda bire denk gelir.
Kesin periyodu ilk iki boşaltmadan sonra çıkarmak en doğrusu: dolma hızını gördükten sonra gerçekçi bir aralık belirleniyor. Tahminle konulan periyot ya gereksiz sık ya da geç kalıyor.
Menü ve iş hacmi değiştiğinde periyodun da gözden geçirilmesi gerekiyor. Kızartma ağırlıklı bir menüye geçen işletmede eski periyot yetmez.
Bertaraf kaydı
Çektiğimiz atığı yetkili bertaraf noktasına teslim ediyoruz ve talep hâlinde teslim kaydını yazılı veriyoruz. Bu kayıt, denetimlerde ve kurumsal raporlamada işletmeler için genellikle gerekli.
Kaydı baştan istediğinizi söylerseniz süreci ona göre yürütüyoruz. Sonradan geriye dönük belge üretmek mümkün değil; bu yüzden ilk çalışmada konuşuyoruz.
Yağ ayırıcıda sık yapılan hatalar
- Sadece yüzeydeki yağı alıp tabandaki çökeltiyi bırakmak — hacim yine dolu kalır.
- Kapasitesi işletmenin debisine uymayan bir ayırıcı kullanmak.
- Bulaşık makinesi çıkışını ayırıcıya bağlamamak; sıcak ve deterjanlı su ayırmayı bozar ama yağ yine hatta gider.
- Boşaltma kaydını tutmamak; periyodun doğru olup olmadığı ancak geçmiş kayıtla anlaşılır.
Kendiniz çözemediyseniz bekletmeyin — tıkanıklık bekledikçe sertleşir, müdahale hem uzar hem pahalılaşır.
Sahadan
Sık sorulanlar
Ayırıcımız yok, zorunlu mu?
Atık su deşarjıyla ilgili yerel düzenlemeler işletme türüne göre değişiyor; bağlı olduğunuz idarenin şartlarını teyit etmeniz gerekir. Mevzuat yorumu bizim işimiz değil. Teknik tarafta söyleyebileceğimiz net: yağ üreten bir mutfakta ayırıcı yoksa hat düzenli olarak tıkanır.
Boşaltma sırasında işletmeyi kapatmak gerekir mi?
Genellikle gerekmez. İşlem sırasında o hattın kullanılmaması yeterli; bu yüzden servis dışı saatlere planlıyoruz. Süre ayırıcının hacmine göre değişir, çoğu işletmede kısa sürüyor.