Açtığımız tıkaçların içinden çıkanlar hemen her adreste birbirine benziyor. Yani sorun çeşitlilikte değil, birkaç maddenin sürekli tekrarında.
Aşağıdaki liste bu maddeleri ve her birinin hatta ne yaptığını anlatıyor. Bir apartman girişine asılacak kadar kısa.
Çözünmeyen ürünler
Islak mendil, ıslak havlu, makyaj pedi, hijyenik ped, tampon, bebek bezi, kulak çubuğu, diş ipi. Bunların hepsi dayanıklı olacak şekilde üretilmiştir; suda dağılmazlar.
Hattın içinde birbirine dolanır, yağa tutunur ve sert bir kütle oluştururlar. Apartman kolonlarında en sık gördüğümüz tıkaç türü budur. Ambalajda "suda dağılır" yazması, bir binanın gider hattındaki koşullarda geçerli değildir.
Yağ ve gıda artığı
Kızartma yağı, tereyağı, et yağı, sos artıkları. Sıcakken sıvı akar, hattın soğuk bölümünde katılaşıp cidara yapışır.
Kahve telvesi ve çay posası da bu grupta: suda çözülmezler, tabanda birikir ve yağa tutunarak tıkaç oluştururlar. Pirinç, makarna ve un ise suda şişip macunlaşır.
Yumurta kabuğu ve soğan kabuğu, öğütücüsü olan lavabolarda bile hattın ilerisinde birikir.
Katı ve mineral maddeler
Kedi kumu — "tuvalete atılabilir" yazanlar dahil — suda topaklanacak şekilde üretilmiştir ve hattın içinde de topaklanır. Bu, en zor açılan tıkaç türlerinden biri.
İnşaat artığı: alçı, çimento suyu, kum, fayans kesim tozu. Bunlar hattın tabanında priz alıp sertleşir; standart temizlikle çıkmaz, önce basınçlı suyla parçalanması gerekir. Tadilat yapılan bir binada gider ağızlarının kapatılması bu yüzden önemli.
Saç ve hayvan tüyü: banyo giderindeki tıkanıklıkların büyük bölümü budur. Basit bir gider süzgeci bunu tamamen önler.
Kimyasal ve ilaç
Kullanılmayan ilaçlar tuvalete atılmamalı; arıtma süreçlerinden tam olarak arınmazlar. Eczaneler ve belediyeler bu toplamayı yapıyor.
Boya, tiner, motor yağı ve benzeri kimyasalların gidere dökülmesi hem hattı hem arıtmayı etkiler, ayrıca yasal sorumluluk doğurabilir. Bunların atık toplama noktalarına verilmesi gerekir.
Bir binada işe yarayan üç önlem
- Apartman girişine ve ortak tuvaletlere kısa bir duyuru asın — bu tek başına çağrı sayısını düşürüyor.
- Banyo giderlerine ucuz bir saç süzgeci takın; tıkanıklıkların önemli bölümünü baştan keser.
- Tadilat yapan dairelerden gider ağızlarını kapatmasını isteyin; inşaat çökeltisi en pahalı tıkaç türü.
Kendiniz çözemediyseniz bekletmeyin — tıkanıklık bekledikçe sertleşir, müdahale hem uzar hem pahalılaşır.
Sahadan
Sık sorulanlar
Tuvalet kâğıdı sorun yaratır mı?
Normal kullanımda yaratmaz; tuvalet kâğıdı suda dağılacak şekilde üretilir. Ama kâğıt havlu ve peçete öyle değildir — onlar ıslakken dayanıklı olsun diye üretilir ve dağılmaz. Bu ikisini karıştırmak yaygın bir hata.
Öğütücü taktırsam gıda artığını dökebilir miyim?
Öğütücü parçayı küçültür ama yok etmez. Küçülen artık hattın ilerisinde, akışın yavaşladığı yerde yine birikir; üstelik yağla birleştiğinde daha da yapışkan bir kütle oluşturur. Öğütücü olan yerlerde de gıda artığının çöpe atılmasını öneriyoruz.